Ενέργεια / Ανατιμήσεις προ των πυλών – Στα ύψη πετρέλαιο και αέριο

Σοβαρές πιέσεις δέχονται αυτή την εβδομάδα, τις πρώτες ημέρες της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου τύπου brent και του φυσικού αερίου, καύσιμα τα οποία κατεξοχήν εισάγει τόσο η Ελλάδα όσο και η Ε.Ε, με τον εφοδιασμό προς το παρόν να μην έχει διαταραχθεί, όμως οι τιμές βρίσκονται πλέον σε ανοδική πορεία.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές μια συνεχής αύξηση των τιμών ενέχει τον κίνδυνο ανανεωμένων δημοσιονομικών πιέσεων και θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη, εγείροντας φόβους για μια ενεργειακή κρίση τύπου 2022.

Σε αυτό το περιβάλλον είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν ανατιμήσεις τόσο στα υγρά καύσιμα όσο και στο ρεύμα αλλά και το φυσικό αέριο χρήσης, χωρίς πάντως να μπορεί να γίνει πρόβλεψη για το που θα φτάσουν.

Άλλωστε όπως δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης από το βήμα της βουλής “τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες. Όμως άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία. Γι’ αυτό και αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων”.

Επίσης μετά και τις συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στο ΥΠΕΝ με τη ΡΑΑΕΥ, τους διαχειριστές και τις εταιρείες της αγοράς πετρελαίου, ηλεκτρικής ενέργεια και φυσικού αερίου, αναφέρθηκε ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποια ανησυχία ως προς τον εφοδιασμό. Όσο για τις τιμές και γενικότερα το ενεργειακό κόστος της σύρραξης για τους καταναλωτές ο αρμόδιος υπουργός Σ. Παπασταύρου δήλωσε μόνο ότι οι εταιρείες “έδειξαν μια ωριμότητα και ανέλαβαν όλοι να κάνουν το μέγιστο δυνατό για τη συγκράτηση των τιμών και για την αποφυγή φαινομένων αισχροκέρδειας”. Ο ίδιος ανέφερε μάλιστα ότι η χρονική συγκυρία, ήτοι ο ήπιος καιρός, η μικρή ζήτηση και οι ΑΠΕ θα βοηθήσουν οι τιμές σε ένα βαθμό να συγκρατηθούν, και εφόσον η σύρραξη δεν κρατήσει, χωρίς να αποκλείεται πιθανή στήριξη εάν χρειαστεί -πιθανώς με τα γνωστά επιδόματα.

Το ράλι των διεθνών τιμών

Πάντως ήδη οι διεθνείς τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου βρίσκονται σε τροχιά ανόδου τις τελευταίες τουλάχιστον τρεις ημέρες καταρρίπτοντας ιστορικά ρεκόρ.

Πιο συγκεκριμένα η χρηματιστηριακή τιμή του φυσικού αερίου στην αγορά αναφοράς της Ευρώπης (ολλανδικό TTF), βρέθηκε και χθες σε υψηλά επίπεδα, κοντά στα 49-50 ευρώ/μεγαβατώρα το απόγευμα, ενώ το πρωί ξεκίνησε από τα 61,3 ευρώ για να αποκλιμακωθεί αργότερα. Την Τρίτη βρέθηκε στα 54,290 ευρώ, από 31,959 την περασμένη Παρασκευή, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 70% μέσα σε ένα πενθήμερο.

Υπενθυμίζεται ότι η τελευταία σύμβαση TTF με μηνιαίο συμβόλαιο που έκλεισε πάνω από 65 ευρώ/μεγαβατώρα πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2023, στο τέλος της ενεργειακής κρίσης που ξεκίνησε το 2022.

Οι αναφορές ότι το Ιράν μπορεί να είναι πρόθυμο να συζητήσει τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που έχει διαταράξει σοβαρά τις αγορές ενέργειας, αναπτέρωσαν τις ελπίδες για πιθανή αποκλιμάκωση, οδηγώντας σε κάποια συγκράτηση τις χθεσινές τιμές.

Όμως το μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG στον κόσμο στο Κατάρ παραμένει από τη Δευτέρα εκτός λειτουργίας και δεν αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως πριν περάσει ένας μήνας, ενώ το Στενό του Ορμούζ είναι σε μεγάλο βαθμό κλειστό, πυροδοτώντας φόβους για ένα μεγάλο σοκ εφοδιασμού που μπορεί να επηρεάσει διεθνώς τις τιμές του αερίου. Οι ευρωπαϊκές προμήθειες δεν έχουν ακόμη επηρεαστεί άμεσα, καθώς οι αποστολές που έχουν προγραμματιστεί για τον Μάρτιο βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν, αλλά η ήπειρος παραμένει ευάλωτη με χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης και μεγάλους όγκους που απαιτούνται για την αναπλήρωση των αποθεμάτων αυτό το καλοκαίρι.

Παράλληλα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου brent υποχώρησαν προς τα 81 δολάρια ανά βαρέλι την Τετάρτη, μετά από ένα ράλι που είχε ωθήσει τις τιμές στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2024 (στα 85,12 δολάρια την Τρίτη), λόγω ανησυχιών για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή που διαταράσσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Σημειώνεται ότι προχθές η αγορά έκλεισε στα 81,40 δολάρια/βαρέλι, όταν την προηγούμενη εβδομάδα οι τιμές κυμαίνονταν μεταξύ 70-72 δολαρίων.

Εξάλλου, ο Ντ. Τραμπ, δήλωσε ότι η US International Development Finance Corporation θα παρέχει ασφάλιση για πλοία και ναυτικές συνοδείες, εάν χρειαστεί, για την εξασφάλιση των αποστολών ενέργειας.

Εγχώρια αγορά

Η μεγάλη άνοδος στην διεθνή τιμή του φυσικού αερίου αναμένεται ότι θα επηρεάσει πρωτίστως την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας οδηγώντας σε αυξήσεις τιμολογίων για τους καταναλωτές.

Ήδη τις τελευταίες τρεις ημέρες η μέση χονδρεμπορική τιμή επανέκαμψε σε επίπεδα άνω των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν από τις 12 Φεβρουαρίου βρισκόταν σταθερά σε διψήφιο νούμερο, λόγω κυρίως των αυξημένων υδροηλεκτρικών και ΑΠΕ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα η σχετική τιμή βρίσκεται στα 105,57 ευρώ/μεγαβατώρα, όταν την Κυριακή 1/3, βρέθηκε στα 40,11 ευρώ, καταγράφοντας μια αύξηση της τάξεως του 162% σε μόλις πέντε ημέρες. Δεν είναι βέβαια τυχαίο ότι το τελευταίο τριήμερο το μερίδιο του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή επανήλθε σε επίπεδα της τάξεως του 35%-40%. Σε κάθε περίπτωση η όποια άνοδος στη χονδρεμπορική θα μετακυληθεί στην λιανική, δεδομένου δε ότι οι αυξήσεις μεταφέρονται πιο… άμεσα και πρόθυμα στα τιμολόγια, σε σχέση με τις μειώσεις.

Άλλωστε και η “βουτιά” της χονδρεμπορικής του περασμένου μήνα δεν αποτυπώθηκε παρά μόνο ανεπαρκώς και μερικώς στα τιμολόγια του Μαρτίου. Ειδικότερα, ενώ η μέση χονδρεμπορική τιμή μειώθηκε κατά σχεδόν 28%, στο πολυπληθέστερο “πράσινο”-ειδικό οικιακό τιμολόγιο, οι τρεις από τους τέσσερις καθετοποιημένους παίκτες και συγκεκριμένα οι ΔΕΗ, Protergia, Enerwave, περιορίστηκαν σε μειώσεις 7,35%, 6,29% και 2%, αντίστοιχα, ενώ ο μόνο ο ΗΡΩΝ προχώρησε σε μείωση άνω του 23%.

Σε σχέση με τα πετρελαιοειδή, προς το παρόν οριακές αυξήσεις καταγράφονται στις τιμές όλων των καυσίμων, όμως κύμα ανατιμήσεων φαίνεται πως βρίσκεται προ των πυλών.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (3/3) του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης ανέρχεται σε 1,765 ευρώ/λίτρο, του diesel σε 1,588 ευρώ και του πετρελαίου θέρμανσης σε 1,208 ευρώ/λίτρο, έναντι 1,751, 1,565 και 1,179 ευρώ/λίτρο, αντίστοιχα την περασμένη Παρασκευή.

Ωστόσο, δεν έχουν περάσει ακόμη στην κατανάλωση οι χθεσινές μεγάλες αυξήσεις στις τιμές χονδρικής που είναι πιο έντονες στα πετρέλαια, ενώ για σήμερα και αύριο η αγορά εκτιμά ότι θα υπάρξουν νέες πολύ σημαντικές αυξήσεις στις χονδρικές τιμές διυλιστηρίου για τις βενζίνες και τα πετρέλαια κίνησης και θέρμανσης, που αναμένεται να γίνουν αισθητές στην αντλία τις αμέσως επόμενες ημέρες.