«Πρίνος CO2»: Αντιδράσεις απο Greenpeace και WWF για την αποθήκευση άνθρακα στη Θάσο

Η πρώτη άδεια για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στη χώρα μας δόθηκε από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ). Πρόκειται για το έργο «Πρίνος CO2» που προβάλλεται από την κυβέρνηση ως εθνικής και στρατηγικής σημασίας.

Την ίδια ώρα κάτοικοι και φορείς της Καβάλας και της Θάσου βρίσκονται σε θέση μάχης, με την πρώτη σύγκρουση να αναμένεται στο Συμβούλιο της Επικρατείας όπου προσέφυγαν κάτοικοι και φορείς με στόχο την ακύρωση του έργου «Πρίνος CO2».

Τι είναι, όμως, η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα μέσα στη θάλασσα σε βάθος 3.000 μέτρων και γιατί προβάλλεται ως λύση για τη μείωση των επικίνδυνων εκπομπών αερίων που ευθύνονται για την κλιματική κρίση;

Και γιατί επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι πρόκειται για μια μέθοδο με εξαιρετικά υψηλό κόστος, με περιορισμένη μέχρι σήμερα εφαρμογή και αναπόδεικτη αποτελεσματικότητα που επιφυλάσσει σοβαρότατους περιβαλλοντικούς κινδύνους.

Τι είναι η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα

Η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Capture & Storage – CCS) είναι μια τεχνολογία που υπόσχεται ότι μειώνει τις εκπομπές CO₂ από βιομηχανίες και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, παγιδεύοντάς τες πριν φτάσουν στην ατμόσφαιρα και αποθηκεύοντάς τες σε μεγάλα βάθη στο υπέδαφος.

Η διαδικασία προβλέπει τρία στάδια: Τη δέσμευση CO₂ στην πηγή παραγωγής του, τη μεταφορά του, κυρίως μέσω της επαναχρησιμοποίησης αγωγών φυσικού αερίου ή μέσω πλοίων, και την αποθήκευσή του σε γεωλογικούς σχηματισμούς ακόμη και σε κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου που έχουν εξαντληθεί όπως είναι ο Πρίνος.

Τι είναι το έργο «Πρίνος CO2»

Το «Πρίνος CO2» που έχει αναλάβει η εταιρεία EnEarth Greece, θυγατρική της Energean Plc, προβλέπει τον μετασχηματισμό του εργοστασίου Σίγμα στη Νέα Καρβάλη από μια παραδοσιακή μονάδα επεξεργασίας πετρελαίου σε έναν κόμβο απανθρακοποίησης και τη χρησιμοποίηση των θαλάσσιων εξεδρών του Πρίνου στην Καβάλα.

Ο προϋπολογισμός του έργου είναι ένα δισεκατομμύριο ευρώ και έχουν εξασφαλιστεί κονδύλια από ευρωπαϊκές επιδοτήσεις ύψους 270 εκατομμυρίων ευρώ.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχει συνολική αποθηκευτική δυναμικότητα 66 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050, με ετήσια αποθήκευση περίπου 3 εκατομμύρια τόνους, με μέγιστη, όμως, επιτρεπόμενη αποθήκευση κατά την πρώτη φάση λειτουργίας 1 εκατομμύριο.

Γιατί διαφωνούν Greenpeace και WWF

Οι δύο από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας, το ελληνικό γραφείο της Greenpeace και το WWF Ελλάς, κατέθεσαν κοινό κείμενο στη δημόσια διαβούλευση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το «Πρίνος CO2», εκφράζοντας την κάθετη αντίθεσή τους με το συγκεκριμένο έργο αλλά και γενικότερα με την τεχνολογία της αποθήκευσης άνθρακα που προβάλλεται ως λύση για τη μείωση των εκπομπών.

Όπως επισημαίνουν, «η χρήση τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα δεν είναι απλά τεράστιου κόστους εγκαταστάσεις που έχουν περιορισμένη μέχρι σήμερα εφαρμογή και αναπόδεικτη αποτελεσματικότητα, αλλά επιφυλάσσουν σοβαρότατους περιβαλλοντικούς κινδύνους και δεν μπορούν να αποτελέσουν ευρείας κλίμακας λύση για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής».

Παράλληλα σημειώνουν ότι η μέχρι σήμερα διεθνής εμπειρία για μεγάλα έργα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO2) καταγράφει επανειλημμένες αποτυχίες ως προς τη λειτουργία, το κόστος και την πρακτική αποτελεσματικότητα τέτοιων έργων.

«Μόλις δύο μεγάλα έργα –συγκρίσιμα με το προτεινόμενο για τον Πρίνο- έχουν πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη, τα οποία έχουν διαφημισθεί ως επιτυχημένα (και τα δύο στη Νορβηγία), χωρίς η πραγματικότητα να επαληθεύει αυτούς τους ισχυρισμούς», σημειώνουν στο κείμενο που κατέθεσαν στη δημόσια διαβούλευση. Μάλιστα, παρέθεσαν και τέσσερα παραδείγματα αποτυχημένης προσπάθειας αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα και συγκεκριμένα:

1] Στο Sleipner (Νορβηγία) που βρίσκεται στο νότιο μέρος της Βόρειας Θάλασσας, το CO2 που απορρίπτεται μετακινήθηκε σε μία στρώση κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, την οποία τα γεωλογικά μοντέλα προσομοίωσης που χρησιμοποιήθηκαν για τη μελέτη δε θα μπορούσαν να είχαν προβλέψει. Ως αποτέλεσμα, εκατομμύρια τόνοι CO2 (κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει πόσοι) μετακινούνται πλέον σε διάφορες κατευθύνσεις υπό τον πυθμένα της θάλασσας.

2] Στο έργο του Snøhvit (Νορβηγία) της Θάλασσας του Μπάρεντς η πρώτη προσπάθεια απόρριψης CO2 ακυρώθηκε λόγω της ταχείας αύξησης της πίεσης σε κρίσιμα επίπεδα. Μόνο η τρίτη προσπάθεια φαίνεται να έχει αποτελέσματα (ως τώρα).

3] Σε μία παρόμοια περίπτωση στο In Salah της Αλγερίας το έργο απέτυχε εντελώς, αφού για πολύ μεγάλο διάστημα οι διαχειριστές του αγνοούσαν την απρόσμενη αύξηση της πίεσης στον χώρο εναπόθεσης του CO2.. Το αποτέλεσμα ήταν να σταματήσει το έργο ξαφνικά, για να αποφευχθούν τα χειρότερα, αφού το έδαφος πάνω από τον χώρο εναπόθεσης είχε ανυψωθεί κατά αρκετά εκατοστά.

4] Στο έργο Gorgon στην Αυστραλία πολυετείς προσπάθειες (τουλάχιστον οκτώ ετών) δεν είχε καταστεί δυνατή σημαντική απόθεση CO2, καθώς η είσοδος νερού στον χώρο εναπόθεσης εμπόδιζε την απόθεση. Η εταιρεία Chevron, η οποία λειτουργεί το έργο θα πρέπει να μεταχειριστεί μέρος της υποδομής για τη σταθεροποίηση της εγκατάστασης αν πρόκειται να λειτουργήσει το έργο.

Οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι

Η διοχέτευση διοξειδίου του άνθρακα στο υπέδαφος της ξηράς ή της θάλασσας για μόνιμη αποθήκευση είναι πολύπλοκη και μπορεί να ενέχει σημαντικούς συνεχείς περιβαλλοντικούς και κλιματικούς κινδύνους.

Σε περιπτώσεις διαρροών ή μη ελέγχου των υποθαλάσσιων σχηματισμών, εάν αυτοί μεταβληθούν λόγω της εναπόθεσης τεράστιων ποσοτήτων CO2, οι κίνδυνοι διαρροών για το θαλάσσιο περιβάλλον της Θάσου και της ευρύτερης περιοχής θα ήταν σημαντικοί.

Εκροές είτε CO2 είτε αλατούχου νερού από τους υποθαλάσσιους σχηματισμούς θα προκαλούσε οξίνιση των θαλασσίων υδάτων με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για την τοπική βιοποικιλότητα.

Επιπλέον, η αύξηση της σεισμικότητας είναι σημαντικός περιβαλλοντικός κίνδυνος, ο οποίος έχει παρατηρηθεί τόσο σε πολλές περιπτώσεις στις ΗΠΑ (τακτικό φαινόμενο στις περιπτώσεις όπου γίνεται έγχυση νερού σε κοιτάσματα εξόρυξης με τη μέθοδο fracking), όσο και στη Νορβηγία, όπου πολλοί σεισμοί έχουν λάβει χώρα σε χώρους κοιτασμάτων που χρησιμοποιούνται για απόθεση CO2.

πηγή: neostrategy.gr