Αγρότες / Κρίσιμες αποφάσεις για τη νέα ΚΑΠ – Κλειδί οι περικοπές στα κονδύλια

Την ώρα που η κυβέρνηση βρίσκεται στη δίνη του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ με τη διασπάθιση ενωσιακών πόρων σε πρώτο πλάνο, κρίσιμες αποφάσεις για το περιεχόμενο, τη δομή και κυρίως τη χρηματοδότηση της επόμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) βρίσκονται προ των πυλών στην Ε.Ε.

Η Επιτροπή Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (AGRI) του Ευρωκοινοβουλίου στην παρέμβασή της για την ΚΑΠ μετά το 2027 ενέκρινε όχι μόνο αυτόνομο αλλά και αυξημένο προϋπολογισμό της ΚΑΠ ζητώντας ανεξάρτητους πυλώνες και ενίσχυση της στήριξης των ευρωπαίων αγροτών.

Και ενώ αυτή η απόφαση δείχνει πως η δομή της επόμενης ΚΑΠ 2028-2034 μάλλον ξεπέρασε τον κίνδυνο για εκ βάθρων αλλαγές και ανατροπές και θα παραμείνει ως ξεχωριστός πυλώνας στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. και για τη νέα περίοδο, εντούτοις το ψαλίδισμα στη χρηματοδότηση είναι μάλλον αναπόφευκτο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει σημαντικές περικοπές στα κονδύλια και συρρίκνωση του σχετικού ταμείου με μειώσεις που εκτιμώνται από 15% έως 20%.

Θυμίζουμε ότι η ομιλία της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τον Μάιο στο ετήσιο συνέδριο προϋπολογισμού της Ε.Ε. έκανε σαφή την πρόθεση της ευρωπαϊκής εκτελεστικής εξουσίας να συγχωνεύσει διάφορα προγράμματα της Ε.Ε.  -συμπεριλαμβανομένων εκείνων της ΚΑΠ και της Πολιτικής Συνοχής- σε ένα ενιαίο ταμείο για εθνικές και περιφερειακές συμπράξεις για επενδύσεις και μεταρρύθμιση με διάφορες περικοπές, πυροδοτώντας, πάντως, σοβαρές αντιδράσεις στις αγροτικές οργανώσεις αλλά και μεταξύ των υπουργών Γεωργίας των κρατών-μελών.

Αυτονομία ΚΑΠ

Τη Δευτέρα εγκρίθηκε η έκθεση των ευρωβουλευτών σχετικά με το μέλλον της γεωργίας και την κοινή αγροτική πολιτική (ΚΑΠ) από την Επιτροπή με 29 ψήφους υπέρ, 9 ψήφους κατά και 8 αποχές. Οι ευρωβουλευτές δήλωσαν ότι στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο η γεωργία της Ε.Ε. που εξασφαλίζει συνεχή πρόσβαση σε τρόφιμα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο των πολιτικών ασφάλειας και άμυνας της Ε.Ε. Η πλειοψηφία απαιτεί έναν αυξημένο και αυτόνομο προϋπολογισμό για την ΚΑΠ και τονίζει ότι δεν πρέπει να ενσωματωθεί με άλλους τομείς χρηματοδότησης σε ένα ενιαίο ταμείο ή να γίνει μέρος ενός συνολικού κονδυλίου που χρησιμοποιείται από τα κράτη-μέλη για σκοπούς άλλους εκτός από τη γεωργία.

Όπως επισημάνθηκε, η άμεση στήριξη του εισοδήματος για όλους τους ενεργούς, επαγγελματίες αγρότες, με βάση ένα μοντέλο που βασίζεται στην έκταση θα πρέπει να ενισχυθεί. Παράλληλα, θεωρείται ότι για την αποτελεσματική υποστήριξη της αγροτικής ανάπτυξης ο δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ (αγροτική ανάπτυξη) πρέπει να παραμείνει ανεξάρτητος από τις πολιτικές συνοχής, ενώ και οι προαιρετικές πληρωμές συνδεδεμένης στήριξης εισοδήματος για τους τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες θα πρέπει να διατηρηθούν ή και να αυξηθούν.

Η εισηγήτρια Carmen Crespo Diaz (ΕΛΚ, Ισπανία) τόνισε, μεταξύ άλλων, στις δηλώσεις της «απορρίπτουμε κατηγορηματικά οποιεσδήποτε προσπάθειες εθνικοποίησης της ΚΑΠ ή συγχώνευσης της χρηματοδότησής της με άλλα μέσα της Ε.Ε. Πρέπει να παραμείνει μια πραγματικά κοινή πολιτική με ειδικά κεφάλαια και ανεξάρτητους πυλώνες, εξασφαλίζοντας ισότιμη υποστήριξη για όλους τους Ευρωπαίους αγρότες».

Βασικές κατευθύνσεις

Πέραν των κατευθύνσεων για τον προϋπολογισμό και τις πληρωμές, σε σημαντική παράμετρο αναδείχθηκε η μείωση του διοικητικού φόρτου για τους αγρότες, με τους ευρωβουλευτές να ζητούν ένα σύστημα βασισμένο σε κίνητρα για τους παραγωγούς, προκειμένου να επιτυγχάνουν περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους. Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρθηκε ότι τα οικολογικά προγράμματα θα πρέπει να παραμείνουν προαιρετικά και να συνοδεύονται από αμοιβή, ενώ η εφαρμογή των απαιτήσεων για ορθές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες γεωργικές πρακτικές. Μάλιστα ανέφεραν ότι για την ελαχιστοποίηση των αγχωτικών διαδικασιών επιθεώρησης των αγροτικών εκμεταλλεύσεων «η παρακολούθηση της χρήσης των κονδυλίων της ΚΑΠ θα πρέπει να βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες και αυτοπιστοποίηση σε ένα κεντρικό, ηλεκτρονικό σύστημα αναφοράς».

Έμφαση δόθηκε, βέβαια, και στην αναγκαία ανανέωση των γενεών για το μέλλον της γεωργίας στην Ε.Ε., καθώς σχεδόν το 58% των αγροτών στην Ε.Ε. είναι άνω των 55 ετών ενώ όσοι είναι κάτω των 35 ετών αντιπροσωπεύουν μόλις το 6% επί του συνόλου των αγροτών. Στην κατεύθυνση αυτή η Επιτροπή AGRI επιθυμεί να αυξήσει τη χρηματοδότηση από την ΚΑΠ και να ενισχύσει τον αριθμό των φορολογικών και δανειακών κινήτρων για την άρση των εμποδίων.

Τέλος, τέθηκε και το ζήτημα της σήμανσης των αγροδιατροφικών προϊόντων στην Ε.Ε., με τους ευρωβουλευτές να ζητούν εναρμονισμένη ευρωπαϊκή επισήμανση, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με την προέλευση, την ποιότητα και τα πρότυπα παραγωγής των προϊόντων.

– Η έκθεση θα τεθεί πλέον σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια, πιθανώς κατά τη διάρκεια της Συνόδου, 8-11 Σεπτεμβρίου.

Στο μεταξύ, στις 16 Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την τελική έκδοση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2028-2034 και θα ξεκαθαρίσει το τοπίο για την ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό.